Οι «πρώτοι χάρτες» αφηγούνται την ιστορία και την εξέλιξη της Αθήνα των... 6.000 κατοίκων

Th. Ender-F.Kollarz, λιθογραφία. Αθήνα, γενική άποψη από τα ανατολικά

Εξι χιλιάδες κάτοικοι, περίπου 898 στρέμματα, κατοικήσιμα και καλλιεργήσιμα, περιβαλλόμενα από ένα άθλιο τείχος, δρόμοι καμπύλοι και γωνιώδεις, με πλάτος 18-20 πόδια, τα περισσότερα κτίρια στα βόρεια της Ακρόπολης ερείπια, εκτός από 25 που στοίχιζαν από 2.000 τάλιρα έκαστο, 117 μικρές εκκλησίες, εκ των οποίων μόνο 28-30 σε καλή κατάσταση, 4 τζαμιά και 2 λουτρά? Αυτή είναι η εικόνα της Αθήνας όπως την περιέγραφε στα 1836 ο γεωμέτρης και αρχιτέκτονας Φρειδερίκος Στάουφερτ, ο συντάκτης του πρώτου κτηματολογικού χάρτη της Αθήνας. Νωρίτερα, στα 1831-1832, οι άλλοτε συμφοιτητές στη Βασιλική Ακαδημία Αρχιτεκτονικής του Βερολίνου Κλεάνθης και Σάουμπερτ είχαν κάνει την πρώτη ακριβή αποτύπωση της παλιάς πόλης.
Είχαν προηγηθεί και ακολουθήσει και άλλοι χάρτες για την πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Πρόκειται για «τα πολυτιμότερα χαρτογραφικά τεκμήρια της πόλεως των Αθηνών», τα οποία έχουν αναπαραχθεί για πρώτη φορά σε φυσικό μέγεθος και υψηλή πιστότητα και γίνονται προσιτά στο ευρύ κοινό, χάρη στην έκδοση «Οι πρώτοι Χάρτες της πόλεως των Αθηνών» (εκδ. Μέλισσα), σε επιμέλεια του καθηγητή Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής, Μανόλη Κορρέ. Αυτά τα σχέδια αφηγούνται την τοπική ιστορία και την εξέλιξη των Αθηνών. Μαρτυρούν πολύτιμες πληροφορίες για το υδρευτικό σύστημα, τις πηγές και τις βρύσες, τον δημόσιο χώρο, την κατανομή του αστικού πρασίνου, το αστικό και περιαστικό οδικό δίκτυο, την ονοματοθεσία, την αποχέτευση, τις αρχαιότητες και τις εκκλησίες, τα εκποιηθέντα «εκκλησιόπεδα», τη θέση και την κατάσταση λησμονημένων ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων.

Ολες αυτές οι ομάδες ιστορικών πληροφοριών συνιστούν και τις θεματικές ενότητες, μαζί με τον σχολιασμό των χαρτών από ειδικούς επιστήμονες. Τα κείμενα των Μανόλη Κορρέ, Γεωργίας Μαλούχου, Αγγελου Ματθαίου, Μάνου Μπίρη, Αλέξανδρου Παπαγεωργίου-Βενετά, Ρένας Φατσέα, μαζί με άλλα του Κώστα Μπίρη (1899-1980), του πρώτου ερευνητή της αθηναϊκής τοπιογραφίας, συγκροτούν το πρώτο μέρος του πανόδετου τόμου, ενώ το δεύτερο αφιερώνεται στους χάρτες-τεκμήρια.
ΑΠΟΨΕ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Η έκδοση «Οι πρώτοι χάρτες της πόλεως των Αθηνών» θα παρουσιαστεί απόψε, στις 6.30 μ.μ., στο Μουσείο Ακρόπολης από τον επιμελητή τους Μανόλη Κορρέ και τον πρόεδρο του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτριο Παντερμαλή. Ο τόμος αποτελεί το τέταρτο εκδοτικό έργο που έγινε με τη χορηγία της «Αττικής Οδού Α.Ε.», μετά τα «Αττικής Οδού Περιήγηση», «Χάρτες της Αττικής του Κάουπερτ» και «Αρχαίοι δρόμοι της Αττικής».
Δήμητρα Ρουμπούλα
ΕΘΝΟΣ ON LINE