Δικαιώματα της Φύσης

 Ακούστε μια λίστα αναπαραγωγής εμπνευσμένη από έναν νέο τρόπο συνεργασίας  με την Μητέρα Φύση. Ένας νέος  τρόπος για την προστασια του περιβάλλοντος τοποθετώντας την φύση στο κέντρο. 

Shushufindi, Sucumbíos, Εκουαδόρ, 2021. Φωτογραφία: Diana Iturralde

Η φύση αποτελεί εδώ και πολύ καιρό πηγή έμπνευσης για την ανθρώπινη δημιουργική έκφραση. Τον 20ό αιώνα, καλλιτέχνες όπως ο Luis Fernando Benedit, ο Cildo Meireles, ο José Alejandro Restrepo, η Gilda Mantilla και ο Raimond Chávez, η Elena Damiani και ο Thiago Rocha Pitta ενσωμάτωσαν  τα φυσικά στοιχεία ως κεντρικά συστατικά της δουλειάς τους. Σήμερα, καλλιτέχνες όπως η Carolina Caycedo, ο Edgar Calel και ο Denilson Baniwa εμβαθύνουν αυτή τη σχέση, αναπτύσσοντας πρακτικές που έχουν τις ρίζες τους στην περιβαλλοντική φροντίδα και τη συμμετοχή της κοινότητας.

Στο πλαίσιο της δυτικής ιστορίας της τέχνης και των μουσειακών πρακτικών, η φύση συχνά περιορίζεται σε μια ετικέτα, κατανοητή ως «υλικό» ή πόρος, αντί να αναγνωρίζεται ως ενεργός συνεργάτης. Ωστόσο, οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να αμφισβητούν αυτήν την υπόθεση ακολουθώντας το νομικό πλαίσιο του Κινήματος για τα Δικαιώματα της Φύσης.

Βιολογικό Καταφύγιο Los Cedros, Imbabura, Εκουαδόρ, 2024. Φωτογραφία: Rafaela Iturralde

Ενημερωμένα και εμπνευσμένα από τις κοσμοθεωρίες των ιθαγενών, τα Δικαιώματα της Φύσης είναι ένα νομικό πλαίσιο που αναγνωρίζει και υποστηρίζει ότι η ζωή εκτός από την ανθρώπινη έχει ύπαρξη και πρέπει να αντιμετωπίζεται όχι ως ιδιοκτησία σύμφωνα με το νόμο, αλλά ως ζωντανό ον με «το δικαίωμα να υπάρχει, να διατηρεί και να αναγεννά τους ζωτικούς του κύκλους.

1Χώρες όπως ο Ισημερινός, η Βολιβία και η Νέα Ζηλανδία έχουν κατοχυρώσει αυτήν την έννοια στα συντάγματά τους και άλλες, όπως η Κολομβία, το Περού, ο Παναμάς και η φυλή Rappahannock στη Βιρτζίνια έχουν ψηφίσει νομοθεσία για την προστασία των υδάτινων σωμάτων, ειδικά των ποταμών. Με βάση αυτό το πλαίσιο, μουσικοί, κινηματογραφιστές, περιβαλλοντικοί δικηγόροι και ακτιβιστές οργανώνονται για να παραχωρήσουν πνευματικά δικαιώματα και δικαιώματα σε δάση, ποτάμια και προστατευόμενες περιοχές που προέρχονται από τη  συνεργασία τους στη σύνθεση ήχου ή εικόνων.

Βιολογικό Καταφύγιο Los Cedros, Imbabura, Εκουαδόρ, 2024. Φωτογραφία: Rafaela Iturralde

Ο στόχος είναι να διοχετευθεί ένα ποσοστό των πνευματικών δικαιωμάτων των τραγουδιών απευθείας για την προστασία και τη μακροχρόνια φροντίδα του δάσους.

Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα προέρχεται από τον Ισημερινό. Το 2017 η κυβέρνηση ενέκρινε νέες παραχωρήσεις για εξορυκτικές δραστηριότητες που απείλησαν 2,9 εκατομμύρια εκτάρια (6,18 εκατομμύρια στρέμματα) γης, συμπεριλαμβανομένου του προστατευόμενου δάσους Los Cedros. Ως απάντηση σε αυτή την άμεση παραβίαση του συντάγματος της χώρας, καλλιτέχνες και περιβαλλοντικοί ακτιβιστές ανέλαβαν δράση. Ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την προστασία του εθνικού πάρκου και την προώθηση των Δικαιωμάτων της Φύσης, η Κολεκτίβα MOTH (More Than Human Life) υπέβαλε αίτηση στο γραφείο πνευματικών δικαιωμάτων του Ισημερινού για την επέκταση της νομικής προσωπικότητας του βιολογικού καταφυγίου αναγνωρίζοντας το Los Cedros Cloud Forest ως συνδημιουργό ενός μουσικού κομματιού
2
. Το μουσικό κομμάτι Song of the Cedars δημιουργήθηκε έτσι από τον μουσικό Cosmo Sheldrake, τον συγγραφέα Robert MacFarlane, τη μυκητολόγο Giuliana Furci (Fungi Foundation), τον νομικό μελετητή César Rodríguez-Garavito και το δάσος, χρησιμοποιώντας ήχους από το ίδιο το δάσος. Ο στόχος είναι να διοχετευθεί ένα ποσοστό των δικαιωμάτων τραγουδιών απευθείας για την προστασία και τη μακροχρόνια φροντίδα του δάσους.

Μια άλλη πρωτοβουλία, το Sounds Right, που ξεκίνησε την Ημέρα της Γης 2024 από το Μουσείο για τα Ηνωμένα Έθνη σε συνεργασία με το Spotify, αναγνωρίζει την αξία της φύσης δημιουργώντας δικαιώματα από τους ήχους της για την υποστήριξη των προσπαθειών διατήρησης. Οι ακροατές μπορούν να μεταδώσουν κομμάτια από το NATURE για να ακούσουν ηχητικά τοπία ή το Feat. NATURE για να ακούσουν καλλιτέχνες που έχουν ενσωματώσει φυσικούς ήχους στη μουσική τους.

Ομοίως, το 2024, οι καλλιτέχνες Eli Goldstein και Lola Villa κυκλοφόρησαν το Future Sound of Nature, μια πλατφόρμα που έχει σχεδιαστεί για να περιλαμβάνει ενεργά τη φύση στην αφήγηση, τη δημιουργία μουσικής και την κατανομή εσόδων. Το είκοσι τοις εκατό των κερδών κάθε κυκλοφορίας στην ετικέτα τους υποστηρίζει έργα διατήρησης στο επιλεγμένο οικοσύστημα. Τα κέρδη από την πρώτη τους κυκλοφορία, Amazonia, θα πάνε στους ιθαγενείς Bora στο Περού και την Κολομβία, οι οποίοι φιλοξένησαν και ενέπνευσαν τη Villa κατά τη διάρκεια των δύο καθηλωτικών ταξιδιών της για να ηχογραφήσει ήχους απειλούμενων ειδών και τα παραδοσιακά τύμπανα Manguaré. «Σε περιόδους οικολογικής κρίσης», προτείνουν στον ιστότοπό τους, «η επιβίωσή μας μπορεί να εξαρτάται όχι μόνο από την προστασία των τόπων, αλλά και από την αναζωπύρωση της γοητείας μας μαζί τους – μέσω του τραγουδιού, μέσω του ρυθμού, μέσω του χορού, μέσω της σιωπής». Και στο ντοκιμαντέρ Sonic Forest, ο Simón Mejía, ιδρυτής του μουσικού συγκροτήματος Bomba Estéreo, επισκέπτεται δύο έργα προστασίας των τροπικών δασών του Ειρηνικού της Κολομβίας, που φιλοξενούνται από το Stand for Trees, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό και διαδικτυακή πλατφόρμα που προσπαθεί να προστατεύσει τα δάση σε όλο τον κόσμο.

Σε σχέση με τους καλλιτέχνες στο δώρο Cisneros των οποίων το έργο ενσωματώνει τη φύση και τις σημαντικές συζητήσεις που θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια αυτής της Εβδομάδας για το Κλίμα στη Νέα Υόρκη, δημιουργήσαμε μια λίστα αναπαραγωγής που αναδεικνύει αυτές τις συλλογικές προσπάθειες μεταξύ καλλιτεχνών και οικοσυστημάτων. Ελπίζουμε αυτά τα έργα να πυροδοτήσουν έμπνευση, ειδικά μεταξύ των εικαστικών καλλιτεχνών, για να φανταστούν νέους τρόπους δημιουργίας που τιμούν τη φύση όχι μόνο ως θέμα, αλλά και ως συνεργάτη.

ΠΗΓΗ: MoMA

κλικ εδώ