Τρίτη, 19 Ιουνίου 2012

ΒΙΒΛΙΟ:Κάτω από το πέπλο της εξιδανίκευσης

του Νίκου Κουρμουλή Γκίντερ Βάλραφ «Από τον θαυμαστό καινούργιο κόσμο», μτφ. Μαρία Μουρσελά, εκδ. Τόπος, σελ: 336, τιμή: 16.50 Αν θεωρήσουμε ότι πίσω από κάθε πρόσωπο κρύβεται και ένα προσωπείο, τότε πίσω από μια καλοκουρδισμένη κοινωνία, τι κρύβεται; Μήπως η σαθρότητα μιας εξιδανίκευσης; Και εξηγούμαστε ευθύς αμέσως. Ένας εξόχως καυστικός δημοσιογράφος και συγγραφέας, ο Γερμανός Γκίντερ Βάλραφ, αναλαμβάνει την αποκάλυψη των ανήλιαγων πλευρών της γερμανικής ανάπτυξης. Από το ξεκίνημα της καριέρας του, στα μολυβένια χρόνια των τελών της δεκαετίας του ʼ60, ο Βάλραφ βάλθηκε να ξετρυπώσει τους «αρουραίους» που κρύβονταν κάτω από το χαλί της γερμανικής ηγεμονίας. Οι δολεροί παράμετροι ενός μοντέλου ευημερίας, με στοιχεία που δύσκολα βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Η κυρίαρχη αφήγηση κυβερνητικών και επιχειρηματικών κύκλων στη Γερμανία προωθεί την σύνθεση ενός Υπερκράτους, που αποτελεί μονόδρομο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση μέχρι και σήμερα. Ο Βάλραφ στο βιβλίο του δείχνει με καυστικό τρόπο πως τα τα κοινωνικά προβλήματα εντός Γερμανίας κάθε άλλο παρά είναι λυμένα. Ένα παγόβουνο ρατσισμού, ένδειας, ταξικών ανισοτήτων, κρατικής αποδιοργάνωσης, κυνισμού και άκρατου ανταγωνισμού, κρύβεται επιμελώς από τα μάτια και τα αυτιά της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Ο συγγραφέας και δημοσιογράφος, απέναντι στο τοίχος της λογοκρισίας, προσπαθεί μέσω αιρετικών πρακτικών, να προσεγγίσει θεσμικά πρόσωπα και κοινωνικές ομάδες, οι συμπεριφορές των οποίων είναι υπέρ το δέον ανατριχιαστικές. Για τον Βάλραφ η είδηση χρειάζεται προτίστως να είναι διεισδυτική. Η αλήθεια της κρίνεται από την Ιστορία και τους συσχετισμούς δυνάμεων της εκάστοτε περιόδου. Όπλο του, η μεταμφίεση. Υπέρβαση εαυτού, αντιληπτική ικανότητα και κυρίως η αποπομπή των εγγενών χαρακτηριστικών του υποκειμένου. Ο Βάλραφ χρησιμοποιεί την υποκριτική μέθοδο-βεριτέ, με στόχο να εισχωρήσει στην πολυπλόκαμη ατραπό της σιωπής. Μιας σιωπής που μεταφράζεται σε μια βουβή αποδοχή για τα κακώς κείμενα του νεογερμανικού κοινωνικού συμβολαίου, που περιλαμβάνει στοιχεία μονεταρισμού και εθνικισμού. Η πολιτική είναι η αιχμή του δόρατος στις μαρτυρίες των βιβλίων του. Το πυρετικό στυλ γραψίματος φανερώνει άνθρωπο που πάσχει να περιγράψει το ορατό σύμπαν, όπως και τον εκτός κάδρου χώρο, λεπτομερώς. Όταν θελήσει, παίζει τη διαλεκτική στα δάχτυλα, ειδικότερα εκείνη που απορρέει από τη σωματική επαφή. Καθόλου εύκολο, διότι ο κίνδυνος βιαιοπραγίας παραμονεύει κυριολεκτικά σε κάθε βήμα. Κατά βάθος ο Βάλραφ είναι αθεράπευτα ρομαντικός. Πιστεύει ότι όσο ο άνθρωπος διαφθείρεται από την εξουσία, τόσο ο τυφλός θυμός θεριεύει. Και όλα αυτά στη Γερμανία της οικονομικής υπερδιέγερσης. Σταθμός πρώτος: ρατσισμός. Με μια προσεκτική διαλογή πληθυσμιακών ομάδων, που συμπορεύονται με ταξικούς προσδιορισμούς, ο Βάλραφ αναδεικνύει πως οι φυλετικές διαφορές ζουν και βασιλεύουν. Μόνο που έχουν διαφοροποιηθεί στην υφή τους, συνδιαλεγόμενες με τα όρια της ανεκτικότητας. Έτσι ο σύγχρονος ρατσιστής αναγνωρίζει με αφηρημένο τρόπο την αξιοπρέπεια των ξένων, το δικαίωμά τους να υπάρχουν. Αλλά με το εξής σκεπτικό: Δεν έχω κάτι εναντίον ενός άλλου τρόπου ζωής ή μιας άλλης νοοτροπίας, μόνο που δεν ανταποκρίνονται στο δικό μου μοντέλο. Αν δεν γίνεις όπως εγώ, καλύτερα να κρατηθείς μακριά. Σταθμός δεύτερος: Κοινωνική πρόνοια. Άσυλα αστέγων στην Κολονία, το Αννόβερο, τη χρηματιστηριακή Φρανκφούρτη, το Αμβούργο, στο τσιμέντο του δρόμου υπό το μηδέν. Γραφειοκρατεία που τσακίζει κόκαλα και λυγίζει νεύρα. Απαξιωτικές συνθήκες στρατοπέδων, καταναγκαστικής εργασίας. Στη διάρκεια των χιτλερικών χρόνων, οι ανέστιοι προπηλακίσθηκαν και βασανίστηκαν. Μετά την απελευθέρωση, τόσο στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία όσο και στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας αρνήθηκαν στους επιζώντες, την οποιαδήποτε αποζημίωση. Στα καταφύγια της ντροπής, η ανθρωπογεωγραφία εκπλήσσει: Από άπορους μετανάστες και ναρκομανείς μέχρι καθωσπρέπει εμπόρους και επιστήμονες. Ο κοινός τους παρονομαστής, τι άλλο, η πτώχευση. Ζόμπι, που «οφείλουν» να παραμείνουν αθέατα. Σταθμός τρίτος: Τηλεφωνικές πωλήσεις. Στον επιβλητικό πύργο της Κολωνίας στεγάζονται πλείστες όσες επιχειρήσεις που εκπροσωπούν τον νέο εργασιακό κόσμο της χώρας. Όπως και στο θεατρικό έργο του Ντέιβιντ Μάμετ «Οικόπεδα με θέα», το σύνθημα ανάγεται στην εντολή, πωλήσεις με κάθε κόστος. Η φοροδιαφυγή έχει αναχθεί σε επιστήμη. Διαχείριση τηλεφωνικών κλήσεων, τζόγος. Η ραχοκοκαλιά της εθνικής λοταρίας, που εμπορεύεται τρόφιμα, ασφαλιστικά συμβόλαια, ταξίδια και αμοιβαία κεφάλαια υψηλού κινδύνου. Προϊόντα υπερτιμολογημένα και συνήθως άχρηστα. Εκατομμύρια ευρώ καταλήγουν σε χέρια επιτήδειων. Οι εργαζόμενοι καταλήγουν σε ψυχοσωματικές ασθένειες και ευρεία χρήση ναρκωτικών. Σταθμός τέταρτος: Σούπερ-μάρκετ τροφής και ψυχαγωγίας «Lidl» και «Starbucks». Εργατικά «ατυχήματα» και αμφιβόλου καταγωγής προϊόντα. Φρέσκο, εκθαμβωτικό περιτύλιγμα και από κάτω η μούχλα ανθίζει. Σταθμός πέμπτος: Οργανισμός Σιδηροδρόμων. Κατασκοπεία, παρακολουθήσεις απόρρητων οικονομικών και ιατρικών δεδομένων των υπαλλήλων. Εξαντλητική πολιτική λιτότητας για τους περισσότερους και για τους «άριστους» ειδικούς συμβούλους αφορολόγητα μπόνους. Το μοντέλο ανάπτυξης δηλαδή που ευαγγελίζονται οι επενδυτικοί καρχαρίες,. κατά την έκφραση του Ιγνάθιο Ραμονέ. Οι μάνατζερ απαιτούν επιδόσεις, σε έναν χάρτινο πύργο. Οι υπεξαιρέσεις γίνονται καθημερινή ρουτίνα. Το μέλλον; Παραχώρηση εθνικών πόρων. Σταθμός έκτος: Πλήρης απασχόληση, ένας μύθος. Εργασιακές σχέσεις ασταθείς έως και ανύπαρκτες. Η επιστροφή στον Μεσαίωνα πραγματοποιείται μέρα με την ημέρα. Από το 2004 ο Μίχαελ Ρογκόφσκι, πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Συνδέσμου Γερμανικής Βιομηχανίας, διακήρρυτε πως η εργασία δεν είναι κανένα σταθερό μέγεθος. Είναι ζήτημα τιμής. Γι' αυτό και οι κατώτατοι μισθοί θα πρέπει να πάψουν να υφίστανται. Το βιβλίο του Γκίντερ Βάλραφ μάς κάνει να μην αισθανόμαστε καθόλου...γουρούνια. Στη μετά-υπερμοντερνικότητα οι «άριστοι» θα κατέχουν την εξουσία, ενώ στα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας θα εξασκούνται ασίγαστες πιέσεις για να συγχωνευτούν σε μια ομογενοποιημένη μάζα, που θα φτωχοποιείται. Η ενότητα, η αγωνιστικότητα, η αλληλεγγύη και πάνω απʼόλα η κριτική σκέψη θα αποδιώξει τα σύννεφα. Ένα βιβλίο που σε άλλες εποχές θα ήταν λογοκριμένο. ΠΗΓΗ: Η ΑΥΓΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αρχειοθήκη ιστολογίου